Mert
New member
Çünkü tartışmanın konusu bir anda değişmişti.
Artık Mert'in davranışları konuşulmuyordu.
Ece'nin sevgiyi kabul edip etmediği konuşuluyordu.
Bu, sağlıklı iletişimde önemli bir kırılma noktasıdır.
Bir ilişkide “Bunu yaptığında kendimi kötü hissediyorum” dendiğinde karşı tarafın verebileceği en yapıcı cevaplardan biri:
“Bunu duyduğuma üzüldüm. Hangi davranışım seni böyle hissettirdi?”
olabilir.
Mert ise bunu:
“Demek beni sevmiyorsun.”
şeklinde yorumladı.
Ece ilk defa şunu düşündü:
“Acaba onun duygularını sürekli ben mi düzenliyorum?”
Bu soru ilişkilerde çok değerlidir.
Çünkü empati, karşı tarafın bütün duygusal sorumluluğunu üstlenmek değildir.
Empati:
“Senin ne hissettiğini anlamaya çalışıyorum.”
demektir.
Kendini silmek ise:
“Sen kötü hissetme diye kendi sınırlarımı yok sayacağım.”
demektir.
İkisi aynı şey değildir.
6. Bölüm: Tarih Değişti, Ama “Kazanma” Dili Tamamen Kaybolmadı
Ece bir gün Mert'e geçmişteki ilişkilerinden söz ederken ilginç bir şey fark etti.
Mert aşkı anlatırken sık sık “kazanmak” kelimesini kullanıyordu.
“Bir kadının güvenini kazanırsın.”
“İlişkiyi kazanmak için emek vermek gerekir.”
“Kadın seni gerçekten seviyorsa peşinden gitmelisin.”
Bunlar tek başına kötü düşünceler değildi.
Fakat Ece bir noktada şunu fark etti:
Mert ilişkiyi iki insanın birlikte kurduğu bir alan gibi değil, sonucu alınması gereken bir proje gibi görüyordu.
Bu da bize aşkın toplumsal tarihine dair küçük ama önemli bir pencere açıyor.
Uzun dönemler boyunca evlilik, yalnızca romantik duygularla değil; ekonomik güvenlik, aile ittifakları, sosyal statü ve toplumsal beklentilerle de şekillendi.
Modern romantik aşk fikri güçlendikçe “ruh eşi”, “tek ve özel insan”, “beni tamamlayan kişi” gibi anlatılar da popülerleşti.
Bugün sosyal medya ve dijital flört uygulamaları bu dili daha da hızlandırabiliyor.
Birini birkaç saat içinde tanımaya çalışıyoruz.
Profiline bakıyoruz.
Hangi müziği sevdiğini biliyoruz.
Arkadaşlarını görüyoruz.
Nerede olduğunu tahmin ediyoruz.
Sonra algoritmalar bize “uyumlu olabileceğimiz” insanları sunuyor.
Bu ortamda aşk da bazen bir seçim optimizasyonuna dönüşebiliyor.
“En doğru kişi.”
“En yüksek uyum.”
“En hızlı bağ.”
“En yoğun kimya.”
Belki de love bombing'in cazibesinin bir kısmı buradan geliyor.
Bize belirsizlik bırakmıyor.
Karşımızdaki kişi daha ilk günlerde:
“Ben seni istiyorum.”
diyor.
Belirsizliğin yorucu olduğu modern ilişkilerde bu kesinlik, güven gibi hissedilebiliyor.
Oysa sağlıklı yakınlık bazen belirsizliğe dayanabilme becerisidir.
Birini hemen sahiplenmeden tanımak.
Bir ilişkiyi hemen tanımlamadan büyütmek.
“Bilmiyorum ama öğrenmek istiyorum” diyebilmek.
7. Bölüm: Ece'nin Mert'e Sorduğu Tek Soru
Ece sonunda Mert'e şu soruyu sordu:
“Beni sevdiğin için mi benimle ilgileniyorsun, yoksa senin istediğin gibi davranmamı istediğin için mi?”
Mert uzun süre cevap vermedi.
Sonra:
“Bunun ne farkı var?”
Ece'nin aradığı cevap tam olarak buydu.
Çünkü fark çok büyüktü.
Sevgi, karşı tarafın özerkliğine yer bırakabilir.
Kontrol ise özerkliği tehdit olarak görebilir.
İlgi:
“Eve vardığında haber ver, merak ederim.”
diyebilir.
Kontrol:
“Neredesin? Kim var? Fotoğraf at.”
diyebilir.
Romantizm:
“Sana çiçek aldım çünkü seni mutlu etmek istedim.”
diyebilir.
Manipülasyon ise:
“Bunca şey yaptım, sen de benim istediğimi yapmalısın.”
noktasına gelebilir.
Aradaki fark bazen kullanılan kelimede değil, davranışın arkasındaki beklentidedir.
8. Bölüm: Erkekler Neden Love Bombing Yapar?
Buraya kadar hikâyeyi okuduysanız asıl soruya dönelim.
Erkekler neden love bombing yapar?
Tek bir cevap yok.
Bazı erkekler yoğun ilgi gösterir çünkü gerçekten hızlı ve yoğun âşık olduklarına inanırlar.
Bazıları terk edilme korkusunu yönetemez.
Bazıları romantik ilişkinin ancak sürekli ilgi ve fedakârlıkla güvence altına alınabileceğini düşünür.
Bazıları kontrolü sevgiyle karıştırır.
Bazıları ise karşı tarafı etkilemek, bağlamak veya kendi istediği ilişki dinamiğini oluşturmak için bilinçli manipülasyon kullanabilir.
Özellikle narsisistik veya psikopatik özelliklerle ilişkilendirilen partner davranışları üzerine yapılan araştırmalarda love bombing, aşırı ilgi ve iltifat gibi davranışlarla birlikte incelenmiştir; bir çalışmada love bombing'in travma sonrası belirtilerle ilişkisi bulunmuş olsa da, bu ilişkinin tek başına “love bombing = narsisizm” gibi basit bir sonuca indirgenemeyeceği görülmektedir.
Yani “Erkekler bunu neden yapıyor?” sorusundan önce bazen şu soruyu sormak daha doğru olabilir:
“Bu kişi yakınlık kurarken benim sınırlarıma ne kadar alan bırakıyor?”
Çünkü gerçek cevap orada saklıdır.
9. Bölüm: Mert'in de Öğrendiği Bir Şey Vardı
Hikâyenin Mert açısından da bir tarafı olduğunu unutmamak gerekiyor.
Mert kötü biri olarak doğmamıştı.
Çocukluğunda babasından şöyle cümleler duymuştu:
“Bir şeyi istiyorsan sonuna kadar git.”
“Güçlü ol.”
“Duygularını fazla belli etme.”
“Kaybedersen tekrar dene.”
Mert duygularını ifade etmek yerine harekete geçmeyi öğrenmişti.
Bir sorun olduğunda konuşmak yerine çözüm buluyordu.
Bir kadın uzaklaştığında onunla duygusal olarak bağlantı kurmaya çalışmak yerine daha fazla mesaj atıyordu.
Kaybetme korkusunu “daha fazla çaba göstermeliyim” şeklinde yaşıyordu.
Bu durum davranışlarını mazur göstermez.
Ama anlamamızı sağlar.
Bir insanın geçmişi davranışını açıklayabilir; davranışını haklı çıkarmaz.
Bu ayrım çok önemli.
Çünkü ilişkilerde hem kadınların hem erkeklerin kendi öğrendikleri kalıpları sorgulaması gerekiyor.
Erkeklerin yalnızca “daha güçlü”, “daha stratejik”, “daha çözüm odaklı” olmaları beklenmemeli.
Kadınların da yalnızca “daha anlayışlı”, “daha sabırlı”, “daha empatik” olmaları beklenmemeli.
Bir erkek bazen çözüm üretmek yerine dinlemeyi öğrenmeli.
Bir kadın bazen anlamaya çalışmak yerine “Hayır, bu benim sınırım” diyebilmeli.
İdeal ilişki, kadınların empatisiyle erkeklerin stratejisini birleştiren bir denklem değildir.
İdeal ilişki, iki insanın gerektiğinde hem empati kurabilmesi hem çözüm üretebilmesi, hem duyguyu anlayabilmesi hem sınır koyabilmesidir.
10. Bölüm: Son Mesaj
Ece ve Mert'in ilişkisi o gece bitmedi.
Hatta bir süre daha devam etti.
Çünkü gerçek hayatta insanlar bir şeyi fark ettikleri anda bavullarını toplayıp hayatlarına devam etmiyor.
Bazen seviyorsunuz.
Bazen umut ediyorsunuz.
Bazen “Düzelir” diyorsunuz.
Bazen karşınızdaki insanın kötü olmadığını bildiğiniz için onun davranışlarına daha fazla tolerans gösteriyorsunuz.
Ama Ece artık başka bir şey yapıyordu.
Mert ona büyük bir hediye aldığında sadece:
“Ne kadar romantik.”
demiyordu.
“Kendimi bunun karşılığında borçlu hissediyor muyum?” diye soruyordu.
Mert onu kıskandığında:
“Beni çok seviyor.”
demek yerine:
“Bu davranış benim özgürlüğümü azaltıyor mu?” diye düşünüyordu.
Mert sürekli mesaj attığında:
“Beni özlüyor.”
demek yerine:
“Ben cevap vermediğimde ne oluyor?” diye bakıyordu.
İlişkilerin gerçek yüzünü anlamak bazen sözlerden çok bu küçük sorularda saklıdır.
Ve belki de love bombing'i anlamanın en sağlıklı yolu budur.
Çünkü sevgi yalnızca yoğunluk değildir.
Sevgi aynı zamanda alan bırakmaktır.
Yakınlık yalnızca sürekli iletişim değildir.
Yakınlık, ayrı iki insanın birbirinin sınırlarına saygı göstererek bağ kurabilmesidir.
Romantizm yalnızca büyük jestler değildir.
Bazen “Bugün yalnız kalmak istiyorsan sorun değil” diyebilmektir.
Forumda Size Sormak İstediğim Birkaç Şey
Sizce love bombing ile gerçek romantik ilgi arasındaki en belirgin fark nedir?
Bir insanın ilk haftalarda çok yoğun ilgi göstermesi sizi mutlu eder mi, yoksa şüphelendirir mi?
Hiç “Beni bu kadar seven biri neden bir süre sonra beni bu kadar kontrol etmeye başladı?” diye düşündüğünüz bir ilişki oldu mu?
Ve belki de en önemlisi:
Birinin size yaptığı büyük jestlere mi bakarsınız, yoksa siz “hayır” dediğinizde nasıl davrandığına mı?
Çünkü bazen bir insanın sizi ne kadar sevdiğini anlamanın en iyi yolu, size “seni seviyorum” dediği an değil, sizin onun istediği şeyi yapmadığınız andır.
Mert'in hikâyesinde asıl kırılma noktası da buydu.
Ece'nin onu sevip sevmediği değildi mesele.
Ece'nin kendisini severken hâlâ kendisi olarak kalıp kalamayacağıydı.
Ve belki bütün bu tartışmanın en önemli sorusu da şu:
Bir ilişki bizi daha özgür, daha güvende ve daha kendimiz yapıyorsa sevgiye; bizi sürekli açıklama yapmak, kendimizi kanıtlamak ve karşı tarafın duygularını yönetmek zorunda bırakıyorsa kontrol ihtimaline daha yakından bakmamız gerekmez mi?
Love bombing bazen çiçeklerle, uzun mesajlarla ve “Seni hayatım boyunca aradım” cümlesiyle gelir.
Bazen de yalnızca çok hızlı gelir.
Bu yüzden tek bir davranıştan hüküm vermek yerine zamana bakmak gerekir.
Çünkü sağlıklı sevgi, zaman geçtikçe kişinin özgürlüğünü azaltmak zorunda değildir.
Tam tersine, iki insanın birbirine yaklaşırken birbirini kaybetmemesine izin verir.
Kaynak notu: Love bombing kavramı popüler kültürde çoğu zaman narsisizmle özdeşleştirilse de bilimsel literatür daha temkinli bir yaklaşım gerektiriyor. Yakın ilişkilerde manipülasyon üzerine güncel bir meta-analiz, manipülasyon ile ilişki kalitesi arasında olumsuz ilişki bulunduğunu ve davranış ile kişilik özelliklerinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtiyor. Zorlayıcı kontrol üzerine sistematik çalışmalar ise kontrol, izolasyon, psikolojik manipülasyon ve diğer kısıtlama biçimlerinin ilişkilerde ciddi psikolojik sonuçlarla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Artık Mert'in davranışları konuşulmuyordu.
Ece'nin sevgiyi kabul edip etmediği konuşuluyordu.
Bu, sağlıklı iletişimde önemli bir kırılma noktasıdır.
Bir ilişkide “Bunu yaptığında kendimi kötü hissediyorum” dendiğinde karşı tarafın verebileceği en yapıcı cevaplardan biri:
“Bunu duyduğuma üzüldüm. Hangi davranışım seni böyle hissettirdi?”
olabilir.
Mert ise bunu:
“Demek beni sevmiyorsun.”
şeklinde yorumladı.
Ece ilk defa şunu düşündü:
“Acaba onun duygularını sürekli ben mi düzenliyorum?”
Bu soru ilişkilerde çok değerlidir.
Çünkü empati, karşı tarafın bütün duygusal sorumluluğunu üstlenmek değildir.
Empati:
“Senin ne hissettiğini anlamaya çalışıyorum.”
demektir.
Kendini silmek ise:
“Sen kötü hissetme diye kendi sınırlarımı yok sayacağım.”
demektir.
İkisi aynı şey değildir.
6. Bölüm: Tarih Değişti, Ama “Kazanma” Dili Tamamen Kaybolmadı
Ece bir gün Mert'e geçmişteki ilişkilerinden söz ederken ilginç bir şey fark etti.
Mert aşkı anlatırken sık sık “kazanmak” kelimesini kullanıyordu.
“Bir kadının güvenini kazanırsın.”
“İlişkiyi kazanmak için emek vermek gerekir.”
“Kadın seni gerçekten seviyorsa peşinden gitmelisin.”
Bunlar tek başına kötü düşünceler değildi.
Fakat Ece bir noktada şunu fark etti:
Mert ilişkiyi iki insanın birlikte kurduğu bir alan gibi değil, sonucu alınması gereken bir proje gibi görüyordu.
Bu da bize aşkın toplumsal tarihine dair küçük ama önemli bir pencere açıyor.
Uzun dönemler boyunca evlilik, yalnızca romantik duygularla değil; ekonomik güvenlik, aile ittifakları, sosyal statü ve toplumsal beklentilerle de şekillendi.
Modern romantik aşk fikri güçlendikçe “ruh eşi”, “tek ve özel insan”, “beni tamamlayan kişi” gibi anlatılar da popülerleşti.
Bugün sosyal medya ve dijital flört uygulamaları bu dili daha da hızlandırabiliyor.
Birini birkaç saat içinde tanımaya çalışıyoruz.
Profiline bakıyoruz.
Hangi müziği sevdiğini biliyoruz.
Arkadaşlarını görüyoruz.
Nerede olduğunu tahmin ediyoruz.
Sonra algoritmalar bize “uyumlu olabileceğimiz” insanları sunuyor.
Bu ortamda aşk da bazen bir seçim optimizasyonuna dönüşebiliyor.
“En doğru kişi.”
“En yüksek uyum.”
“En hızlı bağ.”
“En yoğun kimya.”
Belki de love bombing'in cazibesinin bir kısmı buradan geliyor.
Bize belirsizlik bırakmıyor.
Karşımızdaki kişi daha ilk günlerde:
“Ben seni istiyorum.”
diyor.
Belirsizliğin yorucu olduğu modern ilişkilerde bu kesinlik, güven gibi hissedilebiliyor.
Oysa sağlıklı yakınlık bazen belirsizliğe dayanabilme becerisidir.
Birini hemen sahiplenmeden tanımak.
Bir ilişkiyi hemen tanımlamadan büyütmek.
“Bilmiyorum ama öğrenmek istiyorum” diyebilmek.
7. Bölüm: Ece'nin Mert'e Sorduğu Tek Soru
Ece sonunda Mert'e şu soruyu sordu:
“Beni sevdiğin için mi benimle ilgileniyorsun, yoksa senin istediğin gibi davranmamı istediğin için mi?”
Mert uzun süre cevap vermedi.
Sonra:
“Bunun ne farkı var?”
Ece'nin aradığı cevap tam olarak buydu.
Çünkü fark çok büyüktü.
Sevgi, karşı tarafın özerkliğine yer bırakabilir.
Kontrol ise özerkliği tehdit olarak görebilir.
İlgi:
“Eve vardığında haber ver, merak ederim.”
diyebilir.
Kontrol:
“Neredesin? Kim var? Fotoğraf at.”
diyebilir.
Romantizm:
“Sana çiçek aldım çünkü seni mutlu etmek istedim.”
diyebilir.
Manipülasyon ise:
“Bunca şey yaptım, sen de benim istediğimi yapmalısın.”
noktasına gelebilir.
Aradaki fark bazen kullanılan kelimede değil, davranışın arkasındaki beklentidedir.
8. Bölüm: Erkekler Neden Love Bombing Yapar?
Buraya kadar hikâyeyi okuduysanız asıl soruya dönelim.
Erkekler neden love bombing yapar?
Tek bir cevap yok.
Bazı erkekler yoğun ilgi gösterir çünkü gerçekten hızlı ve yoğun âşık olduklarına inanırlar.
Bazıları terk edilme korkusunu yönetemez.
Bazıları romantik ilişkinin ancak sürekli ilgi ve fedakârlıkla güvence altına alınabileceğini düşünür.
Bazıları kontrolü sevgiyle karıştırır.
Bazıları ise karşı tarafı etkilemek, bağlamak veya kendi istediği ilişki dinamiğini oluşturmak için bilinçli manipülasyon kullanabilir.
Özellikle narsisistik veya psikopatik özelliklerle ilişkilendirilen partner davranışları üzerine yapılan araştırmalarda love bombing, aşırı ilgi ve iltifat gibi davranışlarla birlikte incelenmiştir; bir çalışmada love bombing'in travma sonrası belirtilerle ilişkisi bulunmuş olsa da, bu ilişkinin tek başına “love bombing = narsisizm” gibi basit bir sonuca indirgenemeyeceği görülmektedir.
Yani “Erkekler bunu neden yapıyor?” sorusundan önce bazen şu soruyu sormak daha doğru olabilir:
“Bu kişi yakınlık kurarken benim sınırlarıma ne kadar alan bırakıyor?”
Çünkü gerçek cevap orada saklıdır.
9. Bölüm: Mert'in de Öğrendiği Bir Şey Vardı
Hikâyenin Mert açısından da bir tarafı olduğunu unutmamak gerekiyor.
Mert kötü biri olarak doğmamıştı.
Çocukluğunda babasından şöyle cümleler duymuştu:
“Bir şeyi istiyorsan sonuna kadar git.”
“Güçlü ol.”
“Duygularını fazla belli etme.”
“Kaybedersen tekrar dene.”
Mert duygularını ifade etmek yerine harekete geçmeyi öğrenmişti.
Bir sorun olduğunda konuşmak yerine çözüm buluyordu.
Bir kadın uzaklaştığında onunla duygusal olarak bağlantı kurmaya çalışmak yerine daha fazla mesaj atıyordu.
Kaybetme korkusunu “daha fazla çaba göstermeliyim” şeklinde yaşıyordu.
Bu durum davranışlarını mazur göstermez.
Ama anlamamızı sağlar.
Bir insanın geçmişi davranışını açıklayabilir; davranışını haklı çıkarmaz.
Bu ayrım çok önemli.
Çünkü ilişkilerde hem kadınların hem erkeklerin kendi öğrendikleri kalıpları sorgulaması gerekiyor.
Erkeklerin yalnızca “daha güçlü”, “daha stratejik”, “daha çözüm odaklı” olmaları beklenmemeli.
Kadınların da yalnızca “daha anlayışlı”, “daha sabırlı”, “daha empatik” olmaları beklenmemeli.
Bir erkek bazen çözüm üretmek yerine dinlemeyi öğrenmeli.
Bir kadın bazen anlamaya çalışmak yerine “Hayır, bu benim sınırım” diyebilmeli.
İdeal ilişki, kadınların empatisiyle erkeklerin stratejisini birleştiren bir denklem değildir.
İdeal ilişki, iki insanın gerektiğinde hem empati kurabilmesi hem çözüm üretebilmesi, hem duyguyu anlayabilmesi hem sınır koyabilmesidir.
10. Bölüm: Son Mesaj
Ece ve Mert'in ilişkisi o gece bitmedi.
Hatta bir süre daha devam etti.
Çünkü gerçek hayatta insanlar bir şeyi fark ettikleri anda bavullarını toplayıp hayatlarına devam etmiyor.
Bazen seviyorsunuz.
Bazen umut ediyorsunuz.
Bazen “Düzelir” diyorsunuz.
Bazen karşınızdaki insanın kötü olmadığını bildiğiniz için onun davranışlarına daha fazla tolerans gösteriyorsunuz.
Ama Ece artık başka bir şey yapıyordu.
Mert ona büyük bir hediye aldığında sadece:
“Ne kadar romantik.”
demiyordu.
“Kendimi bunun karşılığında borçlu hissediyor muyum?” diye soruyordu.
Mert onu kıskandığında:
“Beni çok seviyor.”
demek yerine:
“Bu davranış benim özgürlüğümü azaltıyor mu?” diye düşünüyordu.
Mert sürekli mesaj attığında:
“Beni özlüyor.”
demek yerine:
“Ben cevap vermediğimde ne oluyor?” diye bakıyordu.
İlişkilerin gerçek yüzünü anlamak bazen sözlerden çok bu küçük sorularda saklıdır.
Ve belki de love bombing'i anlamanın en sağlıklı yolu budur.
Çünkü sevgi yalnızca yoğunluk değildir.
Sevgi aynı zamanda alan bırakmaktır.
Yakınlık yalnızca sürekli iletişim değildir.
Yakınlık, ayrı iki insanın birbirinin sınırlarına saygı göstererek bağ kurabilmesidir.
Romantizm yalnızca büyük jestler değildir.
Bazen “Bugün yalnız kalmak istiyorsan sorun değil” diyebilmektir.
Forumda Size Sormak İstediğim Birkaç Şey
Sizce love bombing ile gerçek romantik ilgi arasındaki en belirgin fark nedir?
Bir insanın ilk haftalarda çok yoğun ilgi göstermesi sizi mutlu eder mi, yoksa şüphelendirir mi?
Hiç “Beni bu kadar seven biri neden bir süre sonra beni bu kadar kontrol etmeye başladı?” diye düşündüğünüz bir ilişki oldu mu?
Ve belki de en önemlisi:
Birinin size yaptığı büyük jestlere mi bakarsınız, yoksa siz “hayır” dediğinizde nasıl davrandığına mı?
Çünkü bazen bir insanın sizi ne kadar sevdiğini anlamanın en iyi yolu, size “seni seviyorum” dediği an değil, sizin onun istediği şeyi yapmadığınız andır.
Mert'in hikâyesinde asıl kırılma noktası da buydu.
Ece'nin onu sevip sevmediği değildi mesele.
Ece'nin kendisini severken hâlâ kendisi olarak kalıp kalamayacağıydı.
Ve belki bütün bu tartışmanın en önemli sorusu da şu:
Bir ilişki bizi daha özgür, daha güvende ve daha kendimiz yapıyorsa sevgiye; bizi sürekli açıklama yapmak, kendimizi kanıtlamak ve karşı tarafın duygularını yönetmek zorunda bırakıyorsa kontrol ihtimaline daha yakından bakmamız gerekmez mi?
Love bombing bazen çiçeklerle, uzun mesajlarla ve “Seni hayatım boyunca aradım” cümlesiyle gelir.
Bazen de yalnızca çok hızlı gelir.
Bu yüzden tek bir davranıştan hüküm vermek yerine zamana bakmak gerekir.
Çünkü sağlıklı sevgi, zaman geçtikçe kişinin özgürlüğünü azaltmak zorunda değildir.
Tam tersine, iki insanın birbirine yaklaşırken birbirini kaybetmemesine izin verir.
Kaynak notu: Love bombing kavramı popüler kültürde çoğu zaman narsisizmle özdeşleştirilse de bilimsel literatür daha temkinli bir yaklaşım gerektiriyor. Yakın ilişkilerde manipülasyon üzerine güncel bir meta-analiz, manipülasyon ile ilişki kalitesi arasında olumsuz ilişki bulunduğunu ve davranış ile kişilik özelliklerinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtiyor. Zorlayıcı kontrol üzerine sistematik çalışmalar ise kontrol, izolasyon, psikolojik manipülasyon ve diğer kısıtlama biçimlerinin ilişkilerde ciddi psikolojik sonuçlarla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.